۰۲۱۶۲۹۹۹۰۶۶
تأثیر عقده کمبود محبت ممکن است ظریف باشد، اما اثرات قدرتمندی داشته باشد.
برخلاف آزار و سوء رفتار جسمی، کمبود محبت اغلب از چشم اطرافیان و حتی خود کودک پنهان می‌ماند.
علائم کمبود محبت در زنان و مردان:
- برای بیان یا درک احساسات خود مشکل داشته باشند.
- بیش از حد معمول مستقل یا خودکفا به نظر برسند.
- حتی زمانی که به کمک نیاز دارند، از درخواست کمک خودداری کنند.
- در خانواده خود احساس کنند دیده نمی‌شوند یا اهمیتی ندارند.
- تلاش کنند همیشه «بچه خوب» باشند تا باعث دردسر نشوند.
- در دوست شدن یا اعتماد کردن به دیگران مشکل داشته باشند.
وقتی نیازهای عاطفی کودک بارها برآورده نمی‌شوند، او برای سازگار شدن با شرایط، راه‌هایی پیدا می‌کند.
اما این روش‌های سازگاری ممکن است به الگوهایی تبدیل شوند که در تمام زندگی ادامه پیدا کنند و بر ارتباط با دیگران، اعتماد به نفس و سلامت عاطفی تأثیر منفی بگذارند.
ما در این مقاله سعی داریم تا کمبود محبت و علائم آن را به شما توضیح دهیم تا با شناخت این نشانه ها، بیشتر از قبل حواستان به عزیزانتان باشد و آنها را از عواقب جبران ناپذیر کمبود محبت دور کنید. پس لطفا با مرکز مشاوره هم اندیشان همراه باشید.
کمبود محبت چیست؟
کمبود محبت یعنی یک خلا؛ فردی که کمبود محبت دارد، همواره احساس می کند که به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است. یعنی اینکه هیچ کس به او نگفته است که چقدر وجودش مهم است.
این کمبود محبت متعلق به سن خاصی نیست و تمامی افراد از کودک تا سالمند می توانند از کمبود محبت رنج ببرند.
عوارض کمبود محبت کدامند؟
کمبود محبت در تمامی جنبه های زندگی انسان تاثیرگذار است.
فردی که در کودکی محبت چندانی را دریافت نکرده است، در سنین بزرگسالی نیز توانایی محبت کردن را نخواهد داشت. این فرد نمی تواند محبت کردن به دیگران را درک کند و این موضوع برای او عجیب و غریب است.
در حالت کلی بسیاری از مشکلاتی که در بسیاری از انسان ها به وجود می آید، به دلیل کمبود محبت و توجه است.
دلایل کمبود محبت چیست؟
- کمبود عزت نفس و اعتماد به نفس
- دلبستگی ناایمن در کودکی
- روابط شکست خورده گذشته
علائم کمبود محبت کدامند؟
کمبود محبت در افراد با نشانه های مختلفی بروز می کند؛ در صورتی که یک یا چند مورد از نشانه های زیر را در خودتان یا اطرافیانتان مشاهده کنید، علت آن کمبود محبت خواهد بود.
این نشانه ها عبارتند از:
- فرد محبت کردن را بلد نیست و علاقه ای به محبت کردن به دیگران ندارد.
- فرد به دنبال جلب توجه است.
- این فرد همواره دوست دارد که از او تعریف شود.
- افرادی که کمبود محبت دارند، عقده ای هستند.
- شخصیتی وابسته در درون این افراد شکل می گیرد و آنها همواره به دنبال پر کردن خلا خود هستند.
- این افراد کمبود عزت نفس دارند.
- سعی در تخریب دیگران دارند.
- به اطرافیان خود احترام نمی گذارند.
- برای خود ارزشی قائل نیستند.
- همیشه در هر جمعی دوست دارند که همه حواس ها به آنها باشد.
- این افراد معمولا خیلی سریع دل می بندند و عاشق می شوند.
- معمولا برخی از دختران که کمبود محبت دارند، زود باور هستند و به هر کسی که به آنها توجه کند، جذب می شوند.
نکته: کمبود محبت یک بیماری روانی نیست. این مشکل در اغلب مردمی که در اطراف ما زندگی می کنند، وجود دارد. حتی ممکن است که خود ما نیز این خلا را داشته باشیم؛ اما از آن بی خبر باشیم.
چه کسانی کمبود محبت ندارند؟
افرادی که کمبود محبت ندارند، عبارتند از:
- افرادی که به دنبال توجه دیگران نیستند و برایشان اهمیتی ندارد که دیگران درباره آنها چه فکری می کنند.
- افرادی که هیچوقت شخصیت وابسته ای ندارند و به راحتی می توانند از هر شی و شخص جدا شوند.
- افرادی که دارای عزت نفس و اعتماد به نفس بالایی هستند و برای خودشان ارزش قائل می شوند.
- افرادی که به دنبال تخریب، سرکوفت و شکستن دل دیگران نیستند.
- افرادی که به راحتی دل به کسی نمی دهند و تفاوت بین احساسات واقعی و دروغین را به راحتی تشخیص می دهند.
توجه داشته باشید که افرادی که به اندازه کافی از والدین خود محبت دیده اند، این احساس را دارند که وجودشان بسیار ارزشمند است و افرادی را در زندگی دارند که آنها را تشویق کنند و به آنها توجه داشته باشند. بنابراین هیچ گاه احساس تنهایی نمی کنند.
راه های درمان کمبود محبت
چگونه دوباره راه خود را به سمت خودتان پیدا کنید؟
درمان کمبود محبت دوران کودکی به معنای پاک کردن گذشته نیست.
بلکه به معنای یادگیری شیوه‌هایی برای پاسخ دادن به نیازهای برآورده‌نشده و ایجاد رابطه‌ای جدید با احساسات، بدن و تصویری است که از خودتان دارید.
۱. به خودتان اجازه دهید سوگواری کنید
بسیاری از افراد درباره سوگواری برای دوران کودکی خود احساس سردرگمی یا حتی گناه می‌کنند؛ به‌خصوص اگر از نظر مادی از آنها مراقبت شده باشد.
اما سوگواری بخش طبیعی و ضروری فرایند بهبود است.
ممکن است لازم باشد برای موارد زیر سوگواری کنید:
- آرامشی که هنگام ترس به آن نیاز داشتید.
- گرما و حضور عاطفی والدین.
- آزادی برای گریه کردن، درخواست کمک کردن و بدون ترس از قضاوت، کامل نبودن.
- بخشی از وجودتان که تحت تأثیر سکوت و تلاش برای بقا شکل گرفته است.
۲. دوباره با دنیای عاطفی خود ارتباط برقرار کنید
برای افرادی که در محیط‌هایی همراه با کمبود محبت بزرگ شده‌اند، احساسات ممکن است مانند یک زبان ناآشنا باشند.
برای شروع، مرتب با خودتان ارتباط برقرار کنید.
از خودتان بپرسید:
- الان چه احساسی دارم؟
- این احساس را در کجای بدنم حس می‌کنم؟
- این احساس ممکن است بخواهد چه چیزی به من بگوید؟
حتی اگر در ابتدا پاسخ روشنی برای این پرسش‌ها نداشته باشید، همین که حاضر باشید از خودتان سؤال کنید، قدم مهمی است.
با گذشت زمان، می‌توانید آگاهی عاطفی خود را افزایش دهید و اعتماد بیشتری به دنیای درونی خود پیدا کنید.
روش‌هایی مانند نوشتن احساسات، ذهن‌آگاهی و فعالیت‌های خلاقانه می‌توانند به شما کمک کنند دوباره با احساسات خود ارتباط برقرار کنید، احساس ثبات و حضور بیشتری داشته باشید و در مسیر بهبود قدم بردارید.
۳. با مهربانی از خودتان مراقبت کنید
مراقبت دوباره از خود یا همان «والدگری مجدد» به معنای فراهم کردن حمایت عاطفی برای خودتان است؛ حمایتی که ممکن است در دوران کودکی به آن نیاز داشته‌اید.
این کار ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- زمانی که شرایط برایتان سخت است، با خودتان مهربانانه صحبت کنید.
- نیازهای خود را بدون احساس گناه بشناسید و به آنها پاسخ دهید.
- برنامه‌های روزمره یا مرزهایی ایجاد کنید که باعث شوند احساس امنیت بیشتری داشته باشید.
- زمانی که تحت فشار قرار گرفته‌اید، به خودتان آرامش و اطمینان بدهید.
۴. آسیب‌پذیری و ارتباط با دیگران را تمرین کنید
بزرگ شدن با والدینی که از نظر عاطفی در دسترس نبوده‌اند، می‌تواند باعث شود آسیب‌پذیر بودن خطرناک به نظر برسد.
ممکن است یاد گرفته باشید احساسات خود را پنهان کنید، آنها را سرکوب کنید یا وانمود کنید همه چیز خوب است تا از شرمندگی یا نادیده گرفته شدن دور بمانید.
اما بهبود نیازمند آن است که آسیب‌پذیری را در قدم‌های کوچک و در شرایط امن تجربه کنید.
این کار ممکن است به معنای موارد زیر باشد:
- صحبت کردن با یک دوست قابل اعتماد
- صادق بودن درباره نیازهای خود
- اجازه دادن به خود برای گریه کردن بدون اینکه خودتان را قضاوت کنید
هرچه بیشتر بیان حقیقت عاطفی خود را تمرین کنید، فضای بیشتری برای ایجاد ارتباط واقعی با دیگران ایجاد خواهید کرد.
۵. برای دریافت حمایت تخصصی فضا ایجاد کنید
لازم نیست فرایند بهبود عاطفی را به‌تنهایی طی کنید.
روش‌های درمانی مختلف می‌توانند حمایت‌های متفاوتی ارائه دهند:
- طرحواره‌درمانی: الگوهای عمیق عاطفی را که در سال‌های اولیه زندگی شکل گرفته‌اند، شناسایی و بازسازی می‌کند.
- درمان سیستم‌های خانواده درونی (IFS): به شما کمک می‌کند بخش‌های مختلف وجود خود را که تحت تأثیر تجربه‌های گذشته شکل گرفته‌اند، بهتر بشناسید و از آنها مراقبت کنید.
- درمان شناختی رفتاری (CBT): بر تغییر الگوهای فکری منفی مرتبط با غفلت عاطفی تمرکز می‌کند.
- درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT): به شما کمک می‌کند احساسات دشوار را بپذیرید و در عین حال زندگی خود را بر اساس ارزش‌هایتان بسازید.
این روش‌های درمان کمبود محبت می‌توانند به بازسازی امنیت عاطفی، تقویت اعتماد به خود و ایجاد تغییرات پایدار کمک کنند.
درمان کمبود محبت معمولاً چگونه است؟
با گذشت زمان، ممکن است متوجه شوید که:
- با بدن و احساسات خود احساس راحتی و آشنایی بیشتری دارید.
- روابط شما صادقانه‌تر و رضایت‌بخش‌تر می‌شوند.
- بدون احساس گناه از دیگران کمک می‌خواهید.
- دیگر برای جلب رضایت دیگران، نیازهای خود را نادیده نمی‌گیرید و برای خواسته‌های خود ارزش بیشتری قائل می‌شوید.
- به خودتان اعتماد می‌کنید که از دنیای درونی و عاطفی خود مراقبت کنید.
این مسیر، مسیر شخصی شما برای بهبود است.
ممکن است این مسیر بسیار شخصی و حساس باشد، اما ارزش پیمودن دارد.
سخنی با هم اندیشان
درمان کمبود محبت دوران کودکی به معنای «درست کردن چیزی که خراب شده» نیست؛ بلکه به معنای مراقبت از بخش‌هایی از وجود است که در گذشته نادیده گرفته شده‌اند.
ارتباط دوباره با دنیای عاطفی خود ممکن است در ابتدا ناآشنا باشد، اما این کار قدم قدرتمندی برای بازپس گرفتن عزت‌نفس و ارزشمندی شماست.
وقتی یاد می‌گیرید احساسات خود را بشناسید و برای آنها ارزش قائل شوید، به تدریج هوش هیجانی خود را تقویت می‌کنید؛ یعنی توانایی درک، بیان و پاسخ دادن به احساسات با دقت و مراقبت.
این رشد نه تنها می‌تواند رابطه شما با خودتان را تغییر دهد، بلکه می‌تواند نحوه ارتباط شما با دیگران را نیز بهتر کند.
مهم نیست از کجا شروع می‌کنید؛ هر لحظه‌ای که با خودتان مهربان‌تر رفتار می‌کنید، یک قدم دیگر به سمت امنیت عاطفی نزدیک‌تر می‌شوید؛ امنیتی که همیشه شایسته آن بوده‌اید.
اگر به هر دلیلی امکان مشاوره حضوری را ندارید، می توانید از مشاوره تلفنی استفاده کنید و سوالات و دغدغه های خود را مطرح کنید.
سوالات متداول
کمبود محبت در کودکان چه عوارضی را به دنبال دارد؟
زمانی که یک کودک کمبود محبت دارد، شخصیت او به گونه ای متفاوت شکل می گیرد. مثلا ممکن است که دختر بچه ای که کمبود محبت دارد در بزرگسالی مادر بی احساس و بی اعتنایی شود.
تاثیر محبت در زندگی زناشویی چه میزان است و چگونه ایجاد می شود؟
محبت نقش زیادی در زندگی دارد. محبت باعث رشد و تکامل افراد در کنار هم می شود. اولین عاملی که باعث به وجود آمدن محبت در خانواده است، خوش اخلاقی، صفا و صمیمت، خوش برخوردی و احترام متقابل از مواردی هستند که باعث ایجاد محبت در بین زن و مرد می شوند.
افراد مهر طلب چگونه افرادی هستند؟
افراد مهر طلب کسانی هستند که سیل محبت دیگران نیز نمی تواند آنها را راضی کند؛ زیرا همواره دنبال دلیلی هستند که بی توجهی دیگران را نسبت به خودشان ثابت کنند. این افراد نه تنها از زندگی لذت نمی برند، اطرافیان را نیز به شدت آزار می دهند. بنابراین برای درمان باید از یک روان درمان گر مشاوره بگیرند.
نظرات کاربران