چگونه فرزندی با اعتماد به نفس بالا تربیت کنیم؟
افزایش اعتماد به نفس در کودکان یکی از مهمترین موضوعات در تربیت فرزندان است. کودکان حساس هستند و برای شکلگیری اعتماد به نفس به تشویق و حمایت نیاز دارند. کودکانی که اعتمادبهنفس دارند، احتمال بیشتری دارد که در آینده افرادی متعادل و موفق باشند.
اگر والدین میخواهند بدانند چکار کنیم اعتماد به نفس بچه بالا بره، باید بدانند که اعتماد به نفس در کودکان یکشبه ایجاد نمیشود؛ بلکه به تدریج و در نتیجه رفتارها و برخوردهای روزمره والدین شکل میگیرد.
برای تقویت اعتماد به نفس در کودکان میتوانید از تشویق و حمایت، شناسایی عزت نفس پایین و الگو بودن برای کودک کمک بگیرید. با انجام این کارها میتوانید به کودکان کمک کنید نسبت به خودشان، تصمیمهایشان و کارهایی که انجام میدهند، احساس اطمینان بیشتری داشته باشند.
این مطلب با دقت و وسواس توسط روانشناسان مرکز مشاوره هم اندیشان تهیه و نگارش شده است تا بتواند در مسیر بالا بردن اعتماد به نفس در کودکان به شما کمک کند.
در پایان، نظرات و تجربههای خود را در بخش دیدگاههای انتهای پست با ما و سایر مخاطبان به اشتراک بگذارید. شاید تجربه و نظر شما بتواند راهگشای والدین دیگری نیز باشد. ❤️
راهکارهای افزایش اعتماد به نفس در کودکان
روش اول: استفاده از تشویق و حمایت
۱. عشق و حمایت بدون قید و شرط خود را به کودک نشان دهید
عشق و حمایت بدون قید و شرط به کودکان ارائه دهید. مطمئن شوید کودکان میدانند که دوستشان دارید و از آنها حمایت میکنید. کودکان برای داشتن اعتماد به نفس سالم باید احساس کنند که دوست داشته میشوند.
- به فرزندانتان بگویید که تحت هر شرایطی از آنها حمایت میکنید. کودکانی که احساس میکنند از سوی بزرگسالان حمایت میشوند، احتمال بیشتری دارد که در کارهای خود اعتماد به نفس داشته باشند و با شجاعت بیشتری تجربههای جدید را امتحان کنند.
۲. کودکان را به امتحان کردن چیزهای جدید تشویق کنید
کودکان را به امتحان کردن چیزهای جدید تشویق کنید. فراهم کردن فرصت و آزادی برای اینکه کودکان علایق و استعدادهای خود را کشف کنند، یکی از بهترین روشها برای پرورش کودکان با اعتماد به نفس است. امتحان کردن چیزهای جدید باعث میشود کودکان احساس بهتری نسبت به خودشان پیدا کنند و به تواناییهایشان اعتماد بیشتری داشته باشند.
یکی از مهمترین راهکارهای افزایش اعتماد به نفس در کودکان این است که والدین به فرزندشان اجازه دهند فعالیتهای مختلف را تجربه کند و از اشتباه کردن نترسد.
- هنگام تشویق کودک، سعی کنید بیشتر روی رفتارهایی تمرکز کنید که دوست دارید دوباره آنها را ببینید، نه اینکه صرفاً تشویقی بدهید که ارتباط مستقیمی با رفتار مثبت کودک ندارد.
به جای اینکه بگویید: «تو خیلی شجاع هستی!»، بهتر است بگویید: «میدانم امتحان کردن این کار برایت ترسناک بود، اما خیلی خوب توانستی بر ترست غلبه کنی!»
۳. با سپردن مسئولیتهای خانه به کودک، اعتماد به نفس او را افزایش دهید
با سپردن مسئولیتهای مختلف در خانه به کودک، اعتماد به نفس او را تقویت کنید. انجام دادن کارهای خانه میتواند به کودکان احساس مالکیت و مسئولیتپذیری بدهد. حتی کاری ساده مانند مرتب کردن اتاقشان میتواند احساس اعتمادبهنفس آنها را افزایش دهد.
- برای انجام کارهای خانه زمان مشخصی در نظر بگیرید. کودکان را با کارهای زیاد خسته نکنید.
- برای کودکان زیر ۷ سال، کمتر از ۱۰ دقیقه کار خانه در نظر بگیرید؛ برای کودکان ۸ تا ۱۰ سال، حدود ۱۵ تا ۲۵ دقیقه و برای کودکان بالای ۱۰ سال، حدود ۲۵ تا ۴۵ دقیقه کافی است.
۴. به کودکان کمک کنید برای خودشان هدف تعیین کنند
به کودکان در تعیین هدف کمک کنید. اجازه دهید کودک تمام مراحل رسیدن به هدف را ببیند تا بتواند از خودش احساس خوبی داشته باشد. برای مثال، اگر با کودک یک پازل را کامل میکنید، اجازه دهید خودش قطعه آخر را در جای مناسب قرار دهد. این کار میتواند احساس موفقیت و رضایت در او ایجاد کند.
هدفگذاری مناسب میتواند یکی از روشهای مؤثر برای بالا بردن اعتماد به نفس در کودکان باشد؛ زیرا کودک یاد میگیرد برای رسیدن به خواستههای خود برنامهریزی کند و نتیجه تلاشش را ببیند.
- به فرزندانتان بگویید برای رسیدن به اهدافشان تلاش کنند و به راحتی تسلیم نشوند. مطمئن شوید که در برابر مشکلات سریعاً دست از تلاش نمیکشند و همچنان برای رسیدن به هدف خود کوشش میکنند. روبهرو شدن با موانع و شکستهای موقت میتواند به تقویت اعتماد به نفس کمک کند.
۵. احساس تعلق را در کودک تقویت کنید
به کودک کمک کنید احساس کند به یک گروه تعلق دارد. کاری کنید کودک احساس کند عضوی از یک گروه است و در میان همسالان خود جایگاه دارد. اجازه دهید با دیگر کودکان در گروههای بازی یا دوران پیشدبستانی همکاری و تعامل داشته باشد.
- کودکان را به فعالیتهای فوقبرنامه بفرستید. فعالیتهایی مانند ورزشهای گروهی، گروه موسیقی یا باشگاههای مختلف باعث میشوند کودکان احساس کنند عضوی از چیزی بزرگتر هستند و برای دیگران اهمیت دارند.
۶. از سنین پایین شروع کنید
تقویت اعتماد به نفس را از همان سالهای ابتدایی زندگی شروع کنید. کودکان از سنین پایین یاد میگیرند که به خودشان اعتماد داشته باشند. به محض اینکه کودک بتواند خودش را بهعنوان فردی جدا و مستقل از دیگران درک کند، روی اعتمادبهنفس او کار کنید.
- گاهی اجازه دهید کودک بگوید «نه». کودکان باید بتوانند گاهی نظر و خواسته خود را بیان کنند تا استقلال و فردیت خود را نشان دهند.
روش دوم: شناسایی عزت نفس پایین
۱. به کودکان کمک کنید با شکست کنار بیایند
به کودکان کمک کنید شکست را مدیریت کنند. زمانی که کودکان چیزهای جدید را امتحان میکنند، شکست خوردن اجتنابناپذیر است. آنها را تشویق کنید از شکست بهعنوان انگیزهای برای ادامه دادن و یادگیری استفاده کنند.
- از کودک بخواهید درباره شکستهایش فکر کند و نکته مثبتی از آنها پیدا کند. اگر در یک امتحان مهم نتیجه خوبی نگرفت، با او درباره این صحبت کنید که برای امتحان بعدی چه چیزهایی را میتواند بهتر کند. نباید بیش از حد روی شکستهای گذشته تمرکز کرد؛ بلکه باید از آنها درس گرفت.
- درباره معنای «شکست» با کودک صحبت کنید. شکست فقط به معنای برنده شدن یا باختن نیست؛ بلکه بخشی از فرایند آماده شدن و یادگیری است. اگر کودک بسیار تلاش کرده اما موفق نشده است، این لزوماً شکست محسوب نمیشود؛ اما تلاش نکردن و زود تسلیم شدن میتواند مشکلساز باشد.
۲. احساسات کودکان را بپذیرید
احساسات کودکان را معتبر بدانید. مطمئن شوید که کودک میداند احساساتش ارزشمند هستند؛ حتی اگر احساساتی مانند ناراحتی، آسیبدیدگی یا خشم داشته باشد. کودکان نباید یاد بگیرند که بعضی احساساتشان قابل قبول نیستند. در غیر این صورت ممکن است احساسات خود را سرکوب کنند و بابت داشتن آن احساسات احساس گناه داشته باشند.
- اگر کودکان ناراحت هستند، اجازه دهید احساساتشان را بیان کنند. زمانی که درباره احساس خود صحبت میکنند، سعی نکنید حرفشان را قطع کنید.
۳. کودک را با کودکان دیگر مقایسه نکنید
کودک را با کودکان دیگر مقایسه نکنید. مقایسه کردن کودکان با دیگران میتواند باعث شود آنها احساس بدی نسبت به خودشان پیدا کنند یا بیش از حد رقابتجو شوند. در عوض، کودکان را به همکاری با دیگران تشویق کنید، نه رقابت با آنها.
- درباره رفتار خود کودک با او صحبت کنید. به جای اینکه بگویید او در مقایسه با دیگران «بهتر» یا «بدتر» عمل کرده است، درباره این صحبت کنید که خودش چقدر خوب عمل کرده است. رقابت با دیگران میتواند به عزت نفس کودکان آسیب بزند.
- روی همکاری با دیگران تمرکز کنید. با کودک درباره این صحبت کنید که یک همتیمی خوب بودن مهمتر از این است که یک رقیب عالی باشد.
۴. شرایط دشوار زندگی کودک را در نظر بگیرید
از شرایط دشوار زندگی کودک آگاه باشید. اگر کودک اخیراً اتفاقات دشواری را پشت سر گذاشته باشد، ممکن است با مشکلاتی در زمینه عزتنفس مواجه شود. در این شرایط به او کمک کنید تا عزتنفس سالم خود را دوباره شکل دهد.
- به مشکلات کودک در مدرسه، بهخصوص قلدری و زورگویی، توجه کنید. قلدری، چه از طرف یک کودک دیگر باشد و چه از طرف یک بزرگسال، میتواند باعث شود کودک اعتماد کمتری به خودش داشته باشد و احساس امنیت کمتری کند.
- کودکان را تشویق کنید درباره چیزهایی که با آنها درگیر هستند با شما صحبت کنند. کودک باید احساس کند اگر درباره عزت نفس خود یا مشکلاتش دچار مشکل شده است، میتواند با شما راحت صحبت کند.
۵. هنگام تقویت اعتماد به نفس کودک زیادهروی نکنید
در افزایش اعتماد به نفس کودک افراط نکنید. گاهی ممکن است کودکان بیش از حد به خودشان اعتماد کنند یا احساس کنند همهچیز باید مطابق خواسته آنها باشد. برای جلوگیری از اعتمادبهنفس افراطی، با کودکان واقعبینانه رفتار کنید.
- کودکان خود را بیش از حد خارقالعاده یا منحصر به فرد معرفی نکنید. ایجاد این تصور که کودک از سایر کودکان بهتر است، میتواند باعث غرور و خودبرتربینی او شود.
- میزان تعریف و تمجید بیش از حد از کودکان را کاهش دهید. تلاش کنید به جای تعریف از شخصیت کودک، درباره رفتار و عملکرد او صحبت کنید.
روش سوم: الگوی خوبی برای کودک باشید
۱. پذیرش و اعتماد به نفس را در رفتار خود به کودک نشان دهید
برای کودک خود الگوی پذیرش باشید. سعی کنید به شکلی رفتار کنید که نشان دهد از عزت نفس سالمی برخوردار هستید. دیگران را تحقیر نکنید و اجازه ندهید دیگران نیز شما را تحقیر کنند.
- درباره نقاط قوت خود صحبت کنید؛ برای مثال درباره اهداف کاری خود. با فرزندانتان درباره اینکه برای رسیدن به اهداف خود چقدر تلاش میکنید صحبت کنید.
- نسبت به خودتان و دستاوردهایتان احساس خوبی داشته باشید. کودکان متوجه شیوهای میشوند که شما درباره خودتان و کارهایتان صحبت میکنید و از آن الگو میگیرند.
- دیگران را تحقیر نکنید. تحقیر کردن دیگران در مقابل کودکان میتواند این تصور را در آنها ایجاد کند که چنین رفتاری قابلقبول است. در عوض، تلاش کنید نسبت به دیگران پذیرا و بخشنده باشید.
۲. عزت نفس منفی را در زندگی خودتان شناسایی کنید
عزت نفس منفی را در زندگی خود شناسایی کنید. اگر خودتان عزت نفس پایینی داشته باشید، ممکن است این نگرش به کودک شما نیز منتقل شود. بنابراین مطمئن شوید که مشکلات مربوط به عزتنفس خود را اصلاح میکنید تا آن را به فرزندتان منتقل نکنید.
- نسبت به والدین خود بیش از حد سختگیر نباشید. غرق شدن در گذشته میتواند بر آینده تأثیر منفی بگذارد. از روشهای مفید آنها برای تقویت اعتماد به نفس استفاده کنید و سپس به مسیر خود ادامه دهید.
۳. با کودک خود بازی کنید
با کودک خود بازی کنید. کودکانی که زمان زیادی را با بزرگسالان به بازی کردن میگذرانند، معمولاً عزتنفس بالاتری دارند. آنها احساس میکنند که از سوی دیگران ارزشمند و دوستداشتنی هستند.
- هنگام بازی، تمام توجه خود را به کودک بدهید. اجازه ندهید نگرانیها و مشغلههای خودتان حواس شما را پرت کنند. در زمان بازی در دسترس کودک باشید و حضور واقعی خود را نشان دهید.
- بازی را بخشی از فرایند تربیت کودک بدانید، نه فقط یک سرگرمی ساده. بازی به کودکان کمک میکند تخیل و خلاقیت بیشتری داشته باشند. آنها از طریق بازیها و فعالیتهای سرگرمکننده به تواناییهای خود اعتماد بیشتری پیدا میکنند.
سخنی با هم اندیشان
افزایش اعتماد به نفس در کودکان فرایندی تدریجی است که از سالهای ابتدایی زندگی آغاز میشود و با حمایت، تشویق و رفتار درست والدین شکل میگیرد. والدین با استفاده از راهکارهای افزایش اعتماد به نفس در کودکان میتوانند به فرزند خود کمک کنند تواناییهایش را بشناسد، با شکستها کنار بیاید، برای رسیدن به اهدافش تلاش کند و به خودش اعتماد داشته باشد.
اگر هنوز از خود میپرسید چکار کنیم اعتماد به نفس بچه بالا بره، بهتر است از تغییرات کوچک در رفتارهای روزمره شروع کنید. فرصت انتخاب کردن، سپردن مسئولیتهای متناسب با سن، تشویق تلاش، پذیرش احساسات و پرهیز از مقایسه کودک با دیگران، همگی میتوانند در تقویت اعتماد به نفس در کودکان نقش مهمی داشته باشند.
در نهایت، بالا بردن اعتماد به نفس در کودکان به معنای این نیست که همیشه به آنها بگوییم بهترین هستند؛ بلکه باید به آنها کمک کنیم خودشان را بپذیرند، برای رسیدن به اهدافشان تلاش کنند و بدانند حتی در زمان شکست نیز ارزشمند و دوستداشتنی هستند.











نظرات کاربران