۰۲۱۶۲۹۹۹۰۶۶
بی مسئولیتی یکی از خصلت های بسیار نا متعارفی است که در برخی از افراد دیده میشود و میتواند ریشه در خانواده داشته باشد و یا اینکه همنشین شدن با دوستان بی مسئولیت و راحت طلبی در برخی از افراد به وجود می آید زیرا به این نتیجه می رسند که با شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت، زندگی راحت تری خواهند داشت.
به راستی باید با همسر بی مسئولیت چگونه رفتار کرد و آیا راه حلی برای اصلاح این رفتار در شخص بی مسئولیت وجود دارد؟ در ادامه به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت، تا انتهای این مقاله مرکز مشاوره خانواده هم اندیشان با ما همراه باشید.
شوهر بی مسئولیت چه ویژگی‌هایی دارد؟
بی مسئولیتی در زندگی مشترک میتواند شکل‌های مختلفی داشته باشد. برای مثال، ممکن است یک شوهر:
- مسئولیت‌های خانه را مرتب به همسرش واگذار کند.
- پرداخت قبض‌ها یا هزینه‌های مهم را فراموش کند.
- در انجام تعهدات خود کوتاهی کند.
- قرارها و برنامه‌های مهم را به یاد نیاورد.
- وسایل شخصی یا مدارک مهم را مرتب گم کند.
- برای مشکلات و اشتباهات خود دائماً بهانه بیاورد.
- وظایف خود را تا آخرین لحظه به تعویق بیندازد.
- برای انجام کارهای ضروری نیاز به یادآوری مداوم داشته باشد.
- در مسائل مالی دقت و برنامه ریزی کافی نداشته باشد.
- انتظار داشته باشد همسرش پیامدهای اشتباهات او را جبران کند.
تکرار این رفتارها میتواند باعث شود بار مسئولیت زندگی مشترک به‌طور نابرابر روی دوش یکی از زوجین قرار بگیرد.
آیا بی مسئولیتی با بی نظمی تفاوت دارد؟
یکی از نکات مهم این است که بی‌نظمی و بی مسئولیتی همیشه یکسان نیستند.
ممکن است فردی بسیار نامرتب باشد، اما در مسائل مهم زندگی مسئولیت پذیر عمل کند. از طرف دیگر، ممکن است فردی ظاهراً منظم باشد اما در انجام تعهدات خود کوتاهی کند.
برای مثال، گم کردن کلید، مرتب نبودن وسایل یا فراموش کردن بعضی جزئیات لزوماً به معنای بی مسئولیتی نیست. این رفتارها گاهی می‌توانند بخشی از شخصیت یا سبک زندگی فرد باشند.
اما زمانی که فرد به طور مداوم مسئولیت‌های مهم خود را انجام نمی‌دهد و انتظار دارد همسرش پیامدهای این رفتارها را جبران کند، موضوع جدی‌تر میشود.
راهکارهای برخورد با شوهر بی مسئولیت
بی‌مسئولیتی در زندگی مشترک میتواند به‌مرور زمان فشار زیادی بر رابطه زوجین وارد کند. وقتی یکی از همسران از انجام وظایف خود طفره می‌رود، کارهای مهم را فراموش میکند، مسئولیت‌های مالی یا خانوادگی را جدی نمی‌گیرد یا دائماً انجام وظایف خود را به دیگری واگذار میکند، بخش زیادی از بار زندگی بر دوش همسرش قرار می‌گیرد.
این رفتار ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد. گاهی فرد از دوران کودکی مسئولیت‌پذیری را به‌خوبی یاد نگرفته است، گاهی به دلیل عادت‌های خانوادگی یا سبک زندگی به این شیوه رفتار میکند و در بعضی موارد نیز عواملی مانند ضعف در مدیریت زمان، اهمال‌کاری، تفاوت‌های شخصیتی یا مشکلاتی مانند اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی (ADHD) می‌توانند در بی‌نظمی و فراموشکاری فرد نقش داشته باشند.
بنابراین، پیش از اینکه به دنبال سرزنش یا تغییر فوری همسر خود باشیم، بهتر است علت رفتار او را بشناسیم و برای اصلاح الگوی زندگی مشترک تلاش کنیم.
با شوهر بی مسئولیت چگونه رفتار کنیم؟
در ادامه، مهم‌ترین راهکارهای برخورد با شوهر بی مسئولیت را بررسی می‌کنیم.
هدف از برخورد با شوهر بی مسئولیت نباید «مجبور کردن» او باشد؛ بلکه بهتر است زوجین تلاش کنند الگوی مسئولیت پذیری و همکاری را در زندگی مشترک ایجاد کنند.
۱. بی مسئولیتی همسرتان را نادیده نگیرید
اگر بی مسئولیتی همسر بارها تکرار شده و زندگی شما را تحت تأثیر قرار داده است، بهتر است آن را نادیده نگیرید.
نادیده گرفتن مداوم مشکل ممکن است باعث شود این رفتار به یک عادت تبدیل شود. از طرف دیگر، تحمل طولانی‌مدت همه مسئولیت‌ها میتواند باعث خستگی، دلخوری و کاهش صمیمیت میان زوجین شود.
در عین حال، لازم نیست برای هر اشتباه کوچک همسرتان وارد بحث شوید. ابتدا مشخص کنید کدام رفتارها واقعاً مهم هستند و چه تأثیری بر زندگی مشترک دارند.
برای مثال، گم کردن گاه‌به‌گاه یک وسیله با نپرداختن مداوم هزینه‌های ضروری خانه یا انجام ندادن مسئولیت‌های مربوط به فرزندان یکسان نیست.
۲. به جای سرزنش، درباره رفتار مشخص صحبت کنید
یکی از مهم‌ترین نکات در برخورد با شوهر بی مسئولیت، نحوه صحبت کردن با اوست.
جمله‌هایی مانند:
- «تو اصلاً مسئولیت‌پذیر نیستی.»
- «همه کارهای زندگی را باید من انجام بدهم.»
- «نمی‌شود روی تو حساب کرد.»
ممکن است باعث شوند همسر احساس کند مورد حمله قرار گرفته است و در نتیجه حالت دفاعی بگیرد.
بهتر است درباره رفتار مشخص و تأثیر آن بر خودتان صحبت کنید.
مثلاً به جای اینکه بگویید:
«تو همیشه بی مسئولیتی.»
میتوانید بگویید:
«وقتی پرداخت هزینه‌های خانه به تعویق می‌افتد، من احساس می‌کنم تمام بار مسئولیت روی دوش من قرار گرفته است. دوست دارم برای این موضوع با هم یک برنامه مشخص داشته باشیم.»
این نوع گفت‌وگو احتمال همکاری را بیشتر میکند.
۳. مسئولیت‌های زندگی را به صورت شفاف تقسیم کنید
گاهی اختلاف زوجین از اینجا شروع میشود که هیچ‌کدام دقیقاً نمی‌دانند مسئولیت چه کاری بر عهده چه کسی است.
بهتر است درباره کارهای مهم زندگی با یکدیگر توافق کنید؛ برای مثال:
- پرداخت قبض‌ها
- خرید خانه
- رسیدگی به امور بانکی
- مراقبت از فرزندان
- کارهای منزل
- پیگیری امور اداری
- تعمیرات و رسیدگی به خانه
- برنامه‌ریزی برای هزینه‌های خانواده
لازم نیست این تقسیم‌بندی کاملاً خشک و ثابت باشد. زوجین می‌توانند در مواقع ضروری به یکدیگر کمک کنند؛ اما در حالت عادی، هر فرد باید بداند چه مسئولیت‌هایی بر عهده اوست.
۴. مسئولیت‌های همسرتان را دائماً به جای او انجام ندهید
یکی از اشتباهات رایج این است که همسر مسئول‌تر برای جلوگیری از دردسر، تمام کارهای همسر بی‌مسئولیت را خودش انجام می‌دهد.
ممکن است در کوتاه مدت این کار مشکل را حل کند، اما اگر دائماً تکرار شود، همسر دیگر فرصت پیدا نمی‌کند مسئولیت کارهای خود را بر عهده بگیرد.
برای مثال، اگر همسرتان مسئول پرداخت یک قبض است، لازم نیست هر بار شما آن را پرداخت کنید؛ مگر اینکه موضوع اضطراری باشد و انجام نشدن آن پیامد جدی برای خانواده داشته باشد.
هدف این نیست که همسر را تنبیه کنیم، بلکه باید اجازه دهیم مسئولیت و پیامد طبیعی تصمیم‌هایش را تا حد امکان تجربه کند.
۵. بین همکاری و جایگزین شدن تفاوت قائل شوید
کمک کردن به همسر بخش طبیعی یک رابطه سالم است. قرار نیست زن و شوهر در زندگی مشترک همه کارها را کاملاً جدا از یکدیگر انجام دهند.
اما کمک کردن با انجام دادن دائمی وظایف همسر تفاوت دارد.
اگر همسرتان برای مدتی به کمک نیاز دارد، میتوانید در کنار او باشید؛ اما بهتر است این کمک به یک الگوی دائمی تبدیل نشود.
برای مثال، اگر همسرتان در مدیریت امور مالی مشکل دارد، میتوانید همراه او برای تنظیم بودجه خانوادگی برنامه ریزی کنید؛ اما این موضوع نباید به این معنا باشد که از این پس تمام مسئولیت‌های مالی را شما بر عهده بگیرید.
۶. برای انجام مسئولیت‌ها زمان و انتظار مشخص تعیین کنید
اگر مسئولیتی به همسرتان سپرده شده است، بهتر است زمان انجام آن نیز مشخص باشد.
مثلاً به جای اینکه بگویید:
«یک زمانی قبض را پرداخت کن.»
بگویید:
«لطفاً تا پنجشنبه قبض‌ها را پرداخت کن تا هزینه اضافی برایمان ایجاد نشود.»
این روش باعث میشود مسئولیت مبهم نباشد و هر دو نفر بدانند چه کاری باید انجام شود و چه زمانی باید انجام شود.
۷. به جای «بن‌بست تنبلی»، اجازه دهید مسئولیت کار خودش را نشان دهد
در برخورد با شوهر بی‌مسئولیت، گاهی همسر مسئول‌تر از روی دلسوزی یا برای جلوگیری از دردسر، سریعاً وارد عمل میشود.
بهتر است اگر کاری واقعاً بر عهده همسرتان است و انجام نشدن آن خطری جدی ایجاد نمی‌کند، کمی فرصت دهید خودش آن را مدیریت کند.
البته این به معنای ایجاد عمدی مشکل یا فشار آوردن به همسر نیست. هدف این است که مسئولیت هر فرد واقعاً بر عهده خودش باقی بماند.
۸. تغییر رفتار را تدریجی ببینید
اگر همسرتان سال‌ها با یک الگوی خاص زندگی کرده است، انتظار تغییر فوری واقع بینانه نیست.
ممکن است در ابتدا چند روز یا چند هفته عملکرد بهتری داشته باشد و دوباره بعضی عادت‌های قبلی برگردند. مهم این است که به جای انتظار برای تغییر کامل و ناگهانی، پیشرفت‌های واقعی را ببینید و در عین حال درباره ادامه مسئولیت‌ها ثابت‌قدم باشید.
صبر به معنای تحمل بی‌پایان نیست. اگر رفتاری به‌طور جدی به زندگی مشترک آسیب می‌زند، باید درباره آن مرزهای روشن و قابل اجرا تعیین شود.
۹. لجبازی و مقابله به مثل نکنید
یکی از بدترین روش‌ها برای حل بی مسئولیتی، مقابله به مثل است.
برای مثال، اگر همسرتان در انجام وظایف خود کوتاهی میکند، شما نیز عمداً وظایف خود را انجام ندهید تا او متوجه رفتار خودش شود.
این روش معمولاً مشکل اصلی را حل نمی‌کند و فقط باعث افزایش خشم و فاصله میان زوجین میشود.
بهتر است به جای لجبازی، درباره انتظارات خود شفاف صحبت کنید و روی مسئولیت‌های مشخص تمرکز داشته باشید.
۱۰. احترام را حتی هنگام اختلاف حفظ کنید
ممکن است رفتار همسرتان واقعاً شما را عصبانی کرده باشد؛ اما تحقیر و توهین معمولاً باعث افزایش همکاری نمی‌شود.
عبارت‌هایی مانند:
- «تو هیچ وقت آدم نمی‌شوی.»
- «من باید مثل بچه از تو مراقبت کنم.»
- «تو به هیچ دردی نمی‌خوری.»
می‌توانند رابطه عاطفی را بیشتر تخریب کنند.
به جای حمله به شخصیت همسر، درباره رفتار او صحبت کنید.
رفتار قابل تغییر است، اما برچسب زدن به شخصیت فرد معمولاً فقط مقاومت ایجاد میکند.
۱۱. علت بی مسئولیتی را بررسی کنید
گاهی چیزی که از بیرون «بی مسئولیتی» به نظر می‌رسد، علت دیگری دارد.
برای مثال، ممکن است فرد به دلیل:
- ضعف در مدیریت زمان
- اهمال‌کاری
- استرس زیاد
- مشکلات شغلی
- مشکلات مالی
- تفاوت شخصیتی
- فراموشکاری شدید
- مشکلات مربوط به توجه و تمرکز
در انجام بعضی وظایف مشکل داشته باشد.
اگر بی نظمی و فراموشکاری همسرتان شدید و مداوم است، بهتر است بدون تشخیص‌گذاری خودسرانه، موضوع را با یک متخصص در میان بگذارید.
۱۲. اگر لازم است، از مشاوره خانواده کمک بگیرید
گاهی زوجین آن قدر درباره یک موضوع با یکدیگر بحث کرده‌اند که دیگر نمی‌توانند بدون دعوا درباره آن صحبت کنند.
در چنین شرایطی، مشاوره خانواده یا زوج درمانی میتواند به زوجین کمک کند تا:
- علت اختلاف را بهتر بشناسند.
- مسئولیت‌ها را شفاف‌تر تقسیم کنند.
- شیوه گفت‌وگوی خود را اصلاح کنند.
- از چرخه سرزنش و دفاع خارج شوند.
- درباره انتظارات و مرزهای خود به توافق برسند.
اگر بی مسئولیتی همسر با مشکلات شدید ارتباطی، مسائل مالی یا کاهش جدی اعتماد همراه شده است، بهتر است کمک تخصصی را جدی‌تر در نظر بگیرید.
آیا می‌توان شوهر بی مسئولیت را مسئولیت‌پذیر کرد؟
هیچ همسری نمی‌تواند شخص دیگری را برخلاف میل خودش به‌طور کامل تغییر دهد. مسئولیت پذیری در نهایت باید از سوی خود فرد پذیرفته شود.
کاری که همسر میتواند انجام دهد این است که:
- مشکل را واضح مطرح کند.
- مسئولیت‌ها را مشخص کند.
- از انجام دائمی وظایف همسر خودداری کند.
- مرزهای سالمی ایجاد کند.
- گفت‌وگوی محترمانه داشته باشد.
- در صورت نیاز از متخصص کمک بگیرد.
بنابراین هدف بهتر است ایجاد شرایطی برای مسئولیت پذیری بیشتر باشد، نه اینکه همسر را مجبور کنیم یک‌شبه شخصیت خود را تغییر دهد.
سخنی از هم اندیشان
بی مسئولیتی و خونسردی مردان کل اعضای خانواده را با مشکل مواجه میکند؛ چرا که مرد به خصوص در جایگاه شوهر و پدر، نماد قدرت و تکیه گاه برای همه اعضای خانواده است. در این مقاله شما را با راهکار هایی موثر برای مسئولیت پذیر کردن شوهرتان آشنا کردیم اگر همه روش ها را انجام دادید ولی باز هم به نتیجه نرسیدید باید به مشاوره خانواده مراجعه کنید.
مرکز مشاوره هم اندیشان متشکل مشاوران با تجربه خانواده میباشد و شما میتوانید با راهنمایی های متخصصان روانشناس ما در این زمینه بی مسئولیتی همسر خود را درمان کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص با این شماره ۰۲۱۶۲۹۹۹۰۶۶ تماس بگیرید. موفق باشید
سوالات متداول
با شوهر بی مسئولیت خود چه کنیم؟
بی مسئولیتی یکی از خصلت های بد میباشد و همواره بنیاد خانواده ها را تهدید میکنید، ما در این مقاله به ارائه راه کار های موثر برای مسئولیت پذیر کردن شوهران بی مسئولیت پرداخته ایم.
موثر ترین راهکار برای درمان بی مسئولیتی مردان چیست؟
راهکار های متفاوتی برای اصلاح بی مسئولیتی مردان وجود دارند که با توضیحات کامل در این مقاله ارائه شدند.
نظرات کاربران