۰۲۱۶۲۹۹۹۰۶۶
تاکنون چند بار این جملات را شنیده اید؟
- “از ازدواج می ترسم!”
- “من آدم ازدواجی نیستم.”
- “هنوز آمادگی ازدواج را ندارم.”
ازدواج برای برخی رویا و برای بعضی کابوس است.
ترس از ازدواج برای همه افراد مجرد منطقی است؛ اما هنگامی که این ترس شکل غیرمنطقی به خود بگیرد و تبدیل به فوبیا شود، مشکل ساز شده و زندگی فرد را مختل می کند.
برای تهیه این مقاله، مشاوران مرکز مشاوره خانواده هماندیشان زحمت زیادی کشیدهاند.
این مطلب را از دست ندهید و حتماً نظر و تجربه خود را در بخش دیدگاهها بنویسید؛ شاید دیدگاه شما بتواند به آگاهی و تصمیمگیری بهتر دیگران کمک کند.
ترس از ازدواج چیست؟
گاموفوبیا با ترس شدید و مداوم از قرار گرفتن در یک رابطه، متعهد شدن یا ازدواج کردن مشخص میشود.
گاموفوبیا (Gamophobia)، ترسی شدید و غیرمنطقی است که فرد از ازدواج، تعهد و تاهل دارد؛ به طوری که حتی اگر به طرف مقابل علاقمند باشد، این ترس دست از سر او بر نمی دارد؛ این ترس اجازه نمی دهد فرد روابط عاطفی خود را حفظ کند، حالات آن مداوم و بسیار وحشتناک است.
این فرد اگر در رابطه ای عاطفی باشد، به محض مطرح شدن بحث ازدواج از سوی طرف مقابل، بسیار عصبی شده و پرخاشگری می کند؛ یا حتی ممکن است رابطه عاطفی خود را قطع کند.
علایم گاموفوبیا
گاموفوبیا چیزی فراتر از احتیاط یا کمی تردید در تصمیمگیری برای یک تعهد بزرگ است.
افرادی که این شرایط را تجربه میکنند، زمانی که با واقعیتِ قرار گرفتن در یک رابطه متعهدانه یا ازدواج روبهرو میشوند ــ یا حتی فقط به آن فکر میکنند ــ ممکن است ترس شدیدی را تجربه کنند.
فرد مبتلا به گاموفوبیا ممکن است علائم جسمی زیر را نیز تجربه کند:
- درد قفسه سینه
- احساس خفگی
- سرگیجه
- احساس نزدیک بودن یک اتفاق ناگوار
- تنفس سریع یا بیش از حد
- افزایش ضربان قلب
- عرق کردن
- لرزش
افراد مبتلا به این شرایط اغلب میتوانند وارد رابطه شوند، اما زمانی که رابطه جدیتر میشود، معمولاً نشانههای ترس و اضطراب در آنها ظاهر میشود.
در برخی موارد، افراد آنقدر از تعهد میترسند که بهطور کلی از وارد شدن به رابطه اجتناب میکنند.
در هر دو حالت، این وضعیت میتواند زمینهساز تنهایی و انزوا شود.
این افراد با مطرح شدن مسئله ازدواج، علایم زیر را تجربه می کنند:
- به شدت احساس ترس و نا امنی می کنند.
- افکار منفی به ذهنشان هجوم می آورد.
- شروع به گریه کردن می کنند.
- عصبی می شوند و کنترل خود را از دست می دهند.
- ممکن است دچار تهوع شوند یا به صورت غیرارادی بدنشان شروع به لرزیدن کند.
- دچار تنگی نفس می شوند و قفسه سینه شان درد می کند.
دلایل گاموفوبیا (Gamophobia)
ترس از ازدواج دلایل زیاد و متنوعی می تواند داشته باشد؛ برخی از این دلایل عبارتند از:
ریشه های گاموفوبیا
وقتی فردی دچار گاموفوبیا است، ممکن است عوامل مختلفی در شکلگیری این ترس نقش داشته باشند.
این عوامل میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- ترس از رد شدن یا رها شدن
- داشتن دیدگاههای متفاوت درباره مفهوم تعهد و اینکه تعهد چه معنایی دارد
- باورهای منفی درباره ازدواج و روابط بلندمدت
- مشکلات مربوط به دلبستگی که از دوران کودکی و نحوه ارتباط با مراقبان اولیه شکل گرفتهاند
- تجربههایی مانند یک جدایی عاطفی بسیار ناخوشایند
- تجربه خیانت در یک رابطه قبلی
- ترس از دست دادن هویت و استقلال شخصی
- مشاهده شکست روابط عاطفی یا ازدواج افراد نزدیک
هر یک از این عوامل میتواند بر نگرش و باورهای فرد تأثیر بگذارد.
بزرگ شدن در خانواده پرتنش
وقتی فردی در خانواده ای رشد یافته که محیط پر از تنش بوده، والدین دائم در حال مشاجره با هم بوده اند و در هر دعوا اتفاقات ناخوشایندی رخ می داده، این فرد باور می کند که ازدواج آسیب زا است.
برای این فرد که تجربه شرایط فوق را داشته، ازدواج تداعی کننده دعوا، کشمکش و تجربیات ناخوشایند است. وقتی در کودکی این باورها در ذهن او ایجاد شده و مستحکم شود، به مرور زمان ازدواج برای او به غول ترسناکی تبدیل می شود که بر آینده او تاثیر منفی می گذارد.
شنیدن تجربیات ناخوشایند دیگران
گاهی علت ترس فرد از ازدواج، خانواده ناسالم نیست؛ بسیاری از افراد در خانواده سالمی بزرگ شده اند، اما به دلیل این که اطرافیان در مورد تجربیات ناخوشایند خود با آن ها صحبت کرده اند، یا فرد در میان دوستان و همسالان خود ازدواج های ناموفق زیادی را دیده است، باورهای مخربی در مورد ازدواج پیدا کرده و تمامی ازدواج ها را ناموفق و ازدواج اشتباه می پندارد.
دلبستگی نا ایمن
وقتی فردی در کودکی محبت مادری دریافت نکند، به طور ناخودآگاه می آموزد که به کسی اعتماد نکند و فکر می کند این دلبستگی بی پاسخ خواهد ماند.
این فرد در بزرگسالی از دلبستگی های طولانی، مانند ازدواج هراسان خواهد بود و تمایلی به ازدواج نخواهد داشت.
ترس های غیر واقعی
برخی افراد، ازدواج را مساوی با از بین رفتن حریم خصوصی خود می دانند و فکر می کنند وقتی فردی ازدواج می کند، از تمامی حقوق فردی از جمله حقوق اجتماعی، شخصی و مالی خود دست می کشد و آزادی خود را به طور کامل از دست می دهد.
این نوع نگرش به تنهایی می تواند ایجاد وحشت کند.
ترس از مسئولیت
بسیاری از افراد درک درستی از مسئولیت های بعد از ازدواج ندارند و آن ها را غیر واقعی و بزرگنمایی شده می بینند و از مسئولیت پس از ازدواج وحشت دارند.
از بازماندن از اهداف
بسیاری از افراد به این دلیل از ازدواج می ترسند که نگران بازماندن از اهداف خود هستند؛ در حالیکه ازدواج به شما اعتبار، ارزش و دیدگاه های جدیدی می دهد و برخی اعتبارها را از شما می گیرد.
این تغییر در ارزش ها است، نه ورشکستگی عاطفی، شخصیتی و معنوی.
ترس از صمیمیت
ترس از صمیمیت در پسران بیشتر دیده می شود و دلیل عمده آن، این است که پسرها در کودکی باید از مادر خود فاصله گرفته و وارد دنیای مردان شوند.
پس از بزرگ شدن، رفته رفته فرد این نوع صمیمیت را دفع کرده و خود را بی نیاز از زنان می داند؛ در نتیجه هنگام ازدواج فرد دچار سردرگمی شده و از صمیمیت گریزان می شود.
شخصیت درونگرا و اجتنابی
فردی که شخصیت درونگرا و اجتنابی دارد و برای خود خلوتی داشته است، ممکن است ازدواج برای او کابوسی باشد؛ چرا که تاکنون از تمام تجربیات جدید اجتناب کرده است.
این فرد باید با شخصیتی همانند خود ازدواج کند، تا هیچ کدام از طرفین دچار مشکل نشوند؛ در این ازدواج هر دو نفر زوجین علاوه بر اینکه فضای مشترکی را ساخته اند، به تنهایی های همدیگر احترام می گذارند.
ترس از شکست عاطفی
افرادی که تجربه شکست عاطفی دارند، یا موارد زیادی از ازدواج های ناموفق یا پرتنش در اطرافشان دیده اند، یا آمار بالای طلاق را بررسی می کنند، همواره در هراس هستند که این اتفاق برای خود آن ها رخ بدهد؛ در نتیجه دچار گاموفوبیا می شوند.
چگونه بر ترس از ازدواج و تعهد غلبه کنیم؟
ترس از ازدواج همیشه به این معنا نیست که فرد علاقهای به زندگی مشترک ندارد. گاهی فرد ازدواج را دوست دارد، اما وقتی رابطه جدی میشود، ناگهان دچار ترس و اضطراب میشود.
ممکن است با خود بگوید:
«اگر ازدواج کنم آزادیام را از دست بدهم چه؟»
«اگر انتخابم اشتباه باشد چه؟»
«اگر روزی این رابطه تمام شود چه؟»
وقتی این ترس شدید و مداوم باشد و فرد را از وارد شدن به یک رابطه جدی دور کند، ممکن است با چیزی روبهرو باشیم که به آن گاموفوبیا یا ترس از ازدواج و تعهد گفته میشود.
خبر خوب این است که این ترس قابل مدیریت و درمان است.
اگر نشانههای گاموفوبیا را در خود میبینید، مهم است بدانید که برای آن روشهای درمانی مختلفی وجود دارد.
آیا گاموفوبیا قابل درمان است؟
بله.
گاموفوبیا میتواند زندگی عاطفی فرد را تحت تأثیر قرار دهد، اما به این معنا نیست که فرد برای همیشه باید از رابطه و ازدواج فرار کند.
رواندرمانی میتواند به فرد کمک کند:
ترس خود را بشناسد،
ریشه آن را پیدا کند،
افکار منفی را اصلاح کند،
اضطرابش را مدیریت کند،
و در نهایت با آرامش بیشتری وارد یک رابطه سالم شود.
اگر از تعهد میترسید، از کجا شروع کنید؟
اولین قدم این است که ترس خود را انکار نکنید.
به جای اینکه فقط بگویید:
«من آدم ازدواج نیستم.»
از خودتان بپرسید:
«دقیقاً از چه چیزی در ازدواج میترسم؟»
ممکن است پاسخ، ترس از شکست باشد.
ممکن است ترس از طلاق باشد.
ممکن است از دست دادن استقلال باشد.
یا شاید تجربه تلخی در گذشته داشته باشید.
پیدا کردن ریشه ترس میتواند شروع بسیار مهمی برای تغییر باشد.
گذشته روابط خود را بررسی کنید
به روابط قبلی خود فکر کنید.
آیا هر بار که رابطه جدی شده، از آن فاصله گرفتهاید؟
آیا وقتی طرف مقابل به شما نزدیک شده، او را پس زدهاید؟
آیا زمانی که رابطه خوب پیش میرود، ناگهان کاری میکنید که رابطه خراب شود؟
اگر چنین الگوهایی بارها تکرار شدهاند، بهتر است آنها را جدی بگیرید.
گاهی رفتار ما نشان میدهد که ترس از تعهد چگونه بر انتخابها و روابطمان تأثیر گذاشته است.
ببینید واقعاً چه میخواهید
گاهی فرد واقعاً آماده ازدواج نیست.
این موضوع به خودی خود مشکل نیست.
ممکن است هنوز بخواهید روی درس، شغل، رشد شخصی یا اهداف دیگری تمرکز کنید.
اما اگر در درون خود احساس میکنید که یک رابطه جدی و ماندگار میخواهید و فقط ترس مانع شما شده است، بهتر است برای شناخت و مدیریت این ترس قدم بردارید.
هدف این نیست که حتماً ازدواج کنید.
هدف این است که تصمیم شما از روی خواست واقعیتان باشد، نه از روی ترس.
افکار و ترسهای خود را بنویسید
نوشتن میتواند کمک زیادی به شناخت احساسات کند.
یک دفتر بردارید و بدون قضاوت، نگرانیهای خود درباره ازدواج و تعهد را بنویسید.
مثلاً بنویسید:
«از چه چیزی در ازدواج میترسم؟»
«بدترین چیزی که فکر میکنم ممکن است اتفاق بیفتد چیست؟»
«آیا این ترس به تجربه گذشته من مربوط است؟»
«وقتی رابطه جدی میشود، دقیقاً چه احساسی پیدا میکنم؟»
بعد از مدتی، ممکن است متوجه الگوهایی شوید که پیش از این به آنها توجه نکرده بودید.
سخنی با هم اندیشان
باید گفت مشکلاتی که در زندگی دیگران می بینید، قرار نیست برای شما هم تکرار شود.
هیچ کس کامل نیست و هیچ زندگی ای بی نقص نیست؛ در زندگی ممکن است مشکلاتی پیش بیاید اما با دانستن مهارت های حل مسئله، به خوبی قابل حل هستند.
بهتر است معیارهای خود از ازدواج را تعیین کنید و با دید واقع بینانه تری به ازدواج نگاه کنید. اگر در گذشته دچار شکست های عاطفی بوده اید، می توانید با روانکاوی، مشکل خود را حل کنید و دیدگاه متعادل تری نسبت به ازدواج داشته باشید.
اگر شما نیز دچار گاموفوبیا (Gamophobia) هستید، بهتر است به یک روانکاو مراجعه کنید. مرکز مشاوره هم اندیشان با روانشناسان باتجربه خود، شما را در حل مشکلتان یاری می رسانند. برای اطلاع بیشتر و رزرو مشاوره تلفنی، با شماره 9099071985 تماس حاصل فرمایید، از همراهی شما با هم اندیشان سپاسگزاریم.
سوالات متداول
آیا ترس از ازدواج (Gamophobia) با ترس از عاشق شدن یکی است؟
نخیر، این دو متفاوت از هم هستند.
ترس از ازدواج (گاموفوبیا) چگونه درمان می شود؟
گاموفوبیا درمان اختصاصی ندارد، اما درمانگر از برخی روش هایی که برای درمان سایر فوبیاها مانند درمان از طریق مواجهه، CBT و یا دارو درمانی استفاده می شود، بهره می برند.
افراد مبتلا به گاموفوبیا (Gamophobia)، در روابط عاشقانه چگونه اند؟
این افراد به دلیل ترس کاذب از ازدواج و تعهدات زندگی مشترک، عشق های آتشین و کوتاه مدتی را تجربه می کنند.
نظرات کاربران